NEOWISE KUYRUKLU YILDIZININ ÖNEMİ NEDİR?

Gökyüzünde NEOWISE Kuyruklu Yıldızını gördünüz mü? Güneş sistemimizin en uzak bölgelerinden gelerek, 3 Temmuz 2020’de Güneş’e en yakın geçişini yaptı ve Ağustos ortasına kadar güneş sisteminin uzak kısımlarına geri dönerken Dünya’nın yörüngesinin dışına çıkacak. Bu kuyruklu yıldız gözden kaybolmadan önce onu nasıl tespit edebiliriz?

Comet C/2020 F3 NEOWISE, çok sayıda kızılötesi ışığa maruz kaldığında bulanık kırmızı noktalardan oluşan bir dizi olarak görünür. Resim, 27 Mart 2020 tarihinde NASA’nın NEOWISE uzay teleskobu tarafından görüntülenmiştir.Credits: NASA/JPL-Caltech

Yaklaşık 4.82 km genişliğindeki bu kuyruklu yıldızı;dürbün, teleskop hatta şanslıysak çıplak gözle bile görebiliriz. Geçtiğimiz hafta güneş doğmadan önce görebilirken bu haftadan itibaren güneş battıktan hemen sonra görme şansına sahibiz.

ASTEROİTLERin kuyruklu yıldızlardan farkı nedir?

Kuyruklu yıldızların ve asteroitlerin çekirdeğinin 4.6 milyar yıl önce Güneş Sistemimizin doğumundan kalan parçacıklarla kaplı olduğu bilinmektedir. Kuyruklu yıldızlar ve asteroitler birbirine benzeyen fakat farklı özelliklere sahip olan gök cisimleridir.

Solda gördüğünüz asteroit ve sağda gördüğünüz kuyruklu yıldız.

Asteroitler ve kuyruklu yıldızlar farklı bölgelerde bulunurlar. Asteroitler genellikle Jüpiter ve Mars arasında hareket eder. Kuyrukları yıldızlar ise daha geniş bölgelerde bulunma eğilimindedir. Oort Bulutu ve Kuiper kuşağında, Güneşimizin etrafında dönen milyarlarca kuyruklu yıldız vardır.

Asteroitler ve kuyruklu yıldızlar birbirlerinden çok farklı bileşimlerden oluşurlar. Kuyruklu yıldızlar büyük oranda buzdan oluşurken asteroitler ise kayalıktan oluşur. Kuyruklu yıldızların zaman zaman buz ve tozdan yapılmış bir kuyruğu olabilir. Ayrıca bir kuyruklu yıldız, kuyruksuz da olabilir.

KUYRUKLU YILDIZIN İSMİ NEDEN NEOWISE?

NEOWISE kuyruklu yıldızı ilk olarak 27 Mart 2020 tarihinde keşfedildi. Teknik ismi C/2020 F3 olan kuyruklu yıldız, onu keşfeden teleskobun adı olan NEOWISE ile anılıyor. NEOWISE, Jet Propulsion Laboratory / California Teknoloji Enstitüsü ve Arizona Üniversitesi’nin ortak bir projesidir.

9 Temmuz 2020’de Utah Vadisi üzerindeki göklerde C / 2020 F3 kuyrukluyıldızı. Credit: NASA

Astronomide geçtiğimiz yüzyıldan beri süren bir gelenektir:Kuyruklu yıldızların isimleri keşfedildikten sonra konulur ve genellikle kaşifçilerinin isimleri ile adlandırılırlar.(Kaşif, bir insan veya bir uzay aracı olabilir.) Keşif aracının ismi NEOWISE olduğu için, kuyruklu yıldızın ismi de NEOWISE’dır.

NEOWISE KUYRUKLU YILDIZINI ÖZEL KILAN ŞEY NEDİR?

Bir kuyruklu yıldızın çıplak gözle veya dürbünle görülebilecek kadar parlak olması çok yaygın bir şey değildir. Bu yüzden onun görülebiliyor olması bile onu özel kılar. 1995 senesinde keşfedilen ve 1996 senesinde Dünya’dan çıplak gözle görülmeye başlayan Hale-Bopp Kuyruklu Yıldızı kadar parlak olmasa da o zamandan beri böyle parlak bir kuyruklu yıldıza rastlanmamıştı. Bu kadar zamandan sonra bu ışıltıyı gözlerimizle direkt olarak görebilmek gerçekten heyecan verici ancak bu kuyruklu yıldız, temmuz ayının sonuna doğru gözden kaybolacak ve bir daha 6766 sene boyunca görülmeyecek.

Kuyruklu yıldız Neowise, Colorado Ulusal Anıtı yakınında. Tarih:9 Temmuz 2020 Perşembe (Conrad Earnest via AP)

Kuyruklu yıldızın yapısındaki buz parçacıkları 3 Temmuz tarihinde Güneş’in yakınlarından geçerken aşırı ısıdan dolayı buharlaşmıştır ve onları gaz bulutuna çevirmiştir. Bu sırada yayılan erimiş gaz ve tozların birleşimi ile de kuyrukları oluşmuştur. Bu kuyruklu yıldızın iki farklı kuyruğu vardır: Soluk, sarımsı gri renkli geniş toz kuyruğu ve iyonize gazlardan oluşan iyon kuyruğu. İkisi de kuyruklu yıldızın çekirdeğinden gelmektedir. Ortalama her kuyruklu yıldızın yarısı sudan yarısı tozdan oluşur. Bu da üç milyon olimpik yüzme havuzu büyüklüğü değerinde su demektir.

Kuyruklu yıldız, Güneş ve Dünya’nın yörüngeleri

Bir kuyruklu yıldızı görecek miyiz, göremeyecek miyiz veya ne kadar parlak göreceğiz, bunların hepsi geometrinin işidir. Dünya, güneş ve kuyruklu yıldızın konumları doğru yerlerde hizaya gelirse kuyruklu yıldız da Güneş’ten aldığı ışığı çıplak gözle görebileceğimiz kadar parlak bir şekilde bize yansıtabilir.

NEOWISE KUYRUKLU YILDIZI’NI NASIL GÖRÜRÜZ?

Kuyruklu yıldız sadece kuzey yarım kürede yaşayan insanlar tarafından görülebilmektedir. Şuanda sabah saatlerindeki gökyüzünden uzaklaşarak akşam vakitlerinde gökyüzünde gözükmektedir.

Kuyruklu yıldız NEOWISE’in bu görüntüsü, NASA’nın Güneş Karasal İlişkileri Gözlemevi (STEREO) tarafından 24 Haziran 2020 tarihinde kuyruklu yıldızın güneşe yaklaşmasıyla yakalandı.

Ancak aynı zamanda Güneş’ten de uzaklaştığı için daha soluk gözükebilir ya da ekstra bir etki olursa daha parlak da gözükebilir.

Parlaklığın önümüzdeki günlerde nasıl değişeceğini henüz bilmiyoruz. Ancak bir ay sonra hızlı bir şekilde daha soluk gözükmeye başlayacaktır. Kuyruklu yıldız, geometriye bağlı olarak Güneş Sistemi içindeki pozisyonunu değiştirdikçe sadece akşam saatlerinde gözükmeye başlayacaktır.

15 Temmuz-23 Temmuz 2020 tarihleri arası NEOWISE kuyruklu yıldızının konumu. NASA/JPL-Caltech

NEOWISE kuyruklu yıldızı eliptik yörüngelerde hareket etmektedir. Şuanda Güneş etrafında saniyede 40 mil hareket etmektedir. Bu, Dünya’nın Güneş etrafında dönme hızının neredeyse iki katı kadardır. Güneş’e yaklaştığında hızlandığı gibi Güneş’ten uzaklaştıkça da yavaşlar. Güneş’e en uzak olduğu noktada, durgun hale geçer.

Kuyruklu yıldızlar; su ve organik bileşikleri, yaşamın yapı taşlarını Dünya’nın erken dönemlerine ve Güneş sisteminin diğer kısımlarına getirmiş olabilirler. Bu yüzden büyük önem taşırlar.

KAYNAKLAR

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s