TARİHTE BİR İLK: ÖZEL BİR ŞİRKETİN İLK KEZ UZAYA İNSAN GÖNDERMESİ

NASA’nın 1981 yılında başlayıp 2011 yılında tamamlanan otuz yıllık uzay mekiği programından beri ABD, kendi topraklarından Uluslararası Uzay İstasyonu’na astronot gönderemiyordu. Bunun için Rus Soyuz roketlerini kullanıyordu. ABD’nin hayali tekrar uzaya kendi topraklarından astronot göndermekti. Şimdi bu hayalini SpaceX ile birlikte gerçekleştirmek üzere. Peki nedir bu SpaceX?

SpaceX, 2002 senesinde Elon Musk tarafından kurulan bir uzay taşımacılığı şirketidir. Kuruluş amacı, uzay taşımacılığının maliyetini düşürmek ve Mars’ta koloniler kurmaktır. Aralık 2010’da SpaceX, ticari bir uzay kapsülü olan Dragon uzay aracını uzaya fırlatan ilk şirket olmuştur. SpaceX, ayrıca uzaya araba fırlatma gibi yenilikleriyle de bilinir. Elon Musk, şimdi yeni bir dönüm noktası daha yaratmak üzere. Kendi özel şirketi olan SpaceX tarafından, yeniden uzaya insan gönderecek.

Photo by SpaceX on Pexels.com

Crew Dragon uzay gemisinin ikinci test uçuşu 27 Mayıs 2020 tarihinde yapılacaktı ancak hava şartlarının kötü olmasından dolayı üç gün ertelendi. Crew Dragon uzay gemisinin ikinci test uçuşu 30 Mayıs 2020 tarihinde gerçekleşecek. Bu uçuşta uzay gemisinin içinde iki astronot da bulunacak. Peki bu tarihi ana kadar nasıl gelindi? SpaceX’in yükselişi nasıl oldu? Bu görevin detayları nedir? Uzaya çıktıklarında ne olacak?

UZAY MEKİĞİ PROGRAMI

NASA’nın Uzay mekiği programı, 1977’de başlayan bir programdır ancak insanlı ilk fırlatış 1981 senesinde olmuştur. Bu programda Columbia, Challenger, Discovery, Atlantis ve Endeavur olmak üzere beş adet uzay mekiği vardır.

Otuz sene süren (2011’e kadar) bu program bittiğinde toplam yüz otuz üç tane uzay mekiği seferi yapılmış olur. İşin sonunda mekiklerin toplamda $196 milyarlık bir maliyetle uzaya çıktığı hesaplanır.

Photo by Pixabay on Pexels.com

Maliyetlerin çok fazla olmasının yanısıra iki adet kaza olur. 28 Ocak 1986 tarihinde Challenger kazası (STS 51L) ve 1 Şubat 2003’te Columbia kazası( STS 107). Bu kazalar dolayısı ile uzay mekikleri toplamda beş sene uzaya çıkmaz.

Challenger kazası, 28 Ocak 1986 tarihinde gerçekleşiyor. “O-ring” olarak adlandırılan halka şeklindeki güvenlik contaları, uzay mekiği yukarı çıkarken oradaki soğuğa dayanamıyor ve bu contalar kırılıyor. Uçuşun 73. saniyesinde araç yukarıda parçalanıyor. Bu kazadan sonra büyük bir travma oluyor ve tüm çalışmalar otuz iki ay boyunca duruyor.

Columbia kazası, 1 Şubat 2003’te uzaydan geri dönüş sırasında gerçekleşiyor. Fırlatılması sırasında harici tanktan küçücük bir parça kopuyor ve koptuktan sonra Columbia’nın kanadına çarparak orada küçük bir hasara yol açıyor. Aşırı yüksek sıcaklığa dayanamıyor ve geri dönerken patlıyor. Bu kazadan sonra da büyük bir travma oluyor ve otuz ay boyunca tüm çalışmalar duruyor.

SPACEX’İN DOĞUŞU

2005 senesinde George W. Bush yönetimi; COTS (Commercial Orbital Transportation Services) programı altında özel şirketleri kendi kendilerine uzaya çıkabilme yetileri kazanmaları için destek vermeye karar verir. Böylece iş, sadece NASA’nın üzerinde olmaktan kalkar. George W. Bush yönetimi, özel uzay şirketlerinden proje ister ve Uluslararası Uzay İstasyonu’na roket gönderebileceklerini ispatlamalarına istinaden destek vereceğini söyler. Bu sırada SpaceX doğar.

Photo by SpaceX on Pexels.com

2011’de uzay mekiği programında son uçuşun yapılması ile birlikte maliyetlerin de yüksekliğinden dolayı yeni bir karar alınır ve o tarihten beri Ruslara, Amerikan astronotlarını uzaya götürmesi için para verilir. Böylece ABD, soyuzlarla beraber artık Uluslararası Uzay İstasyonu’na insanlar göndermeye başlar. ( Şimdi soyuzlar da Rusların emektarı olmuş ve yavaş yavaş teknik problemler çıkmaya başlamıştır.) Bu dönemde Amerika, özel şirketlere destek vermeye devam eder. Sonunda da bu özel şirketlerin hazırladığı roketlerle uzaya gidilmesini planlar.

SpaceX, önce 2010 senesinde COTS (Commercial Orbital Transportation Services) programı kapsamında ticari kargolar için para almaya başlar ve önce Falcon 1’i üretir, geliştirir ve test eder. Sonra Falcon 9’u üretir ve Elon Musk; Falcon 9’un Uluslararası Uzay İstasyonu’na kenetlenmesiyle kendisini ispatlamış olur. Böylece NASA’dan $2.1 milyarlık destek alır.

Soyuz (Uzay aracı)
Photo by Pixabay on Pexels.com

2015’te Crew-I denilen bir görev tanımlaması başlar. Eğer aşağıda belirtilen astronotlardan birine bir şey olursa hemen bu Crew-I ekibinden birisi seçilir ve yerine geçer. Böylece ilk grup da toplanmış olur.

  • Robert L. Bob Behnken
  • Eric Boe
  • Douglas G. Hurley
  • Suni Williams

2019 senesinde SpaceX’in Crew Dragon Demo-1 gösterisi gerçekleşir. Bu, SpaceX’in Dragon 2 kapsülünün test uçuşudur. Bu uçuşun insan kullanımına güvenliği test edildiği için insansız bir uçuştur. Kalkıştan yaklaşık 24 saat sonra Uluslararası Uzay İstasyonu’na yanaşması ve dönüşünde kapsülün denize başarılı bir iniş gerçekleştirmesiyle sona ermiştir.

NASA-SPACEX DRAGON DEMO-2

SpaceX Crew Dragon Demo 2 misyonu çok önemlidir ve bunun tarihi önemi de iki Amerikan astronotun yaklaşık dokuz yıl sonra Amerikan roketinde, Amerikan topraklarından fırlatılmasıdır. Bu astronotlar Robert L. Bob Behnken ve Douglas G. Hurley’dir. Bunun tarihi olmasının bir başka sebebi de daha önce sadece devlet onaylı uçuşlar gerçekleşirken; bu özel roket bu uçuşu başarırsa, özel şirketler uzaya sürekli insan götürmeye başlayabilecek.

NASA astronauts Robert L. Behnken, right, and Douglas G. Hurley, on their way to Pad 39-A at the Kennedy Space Center on Wednesday.Credit…John Raoux/Associated Press

Elon Musk; bu görevin sadece ticari uzay uçuşu için ileriye doğru atılmış önemli bir adım olmasını değil, aynı zamanda yeni nesil uzay kaşiflerine de ilham vereceğini umuyor. Çocukların bir gün bu üniformayı giymek istediklerini söylemesine ilham vermek istiyor. Bu yüzden astronotları daha havalı gösterme amacıyla astronotların kıyafet tasarımı için Hollywood’daki Wonder Woman, Wolverine ve Batman gibi filmlerin kıyafet tasarımcısı ile çalışılmıştır.

UZAYA ÇIKTIKLARINDA NE OLACAK?

Uzaya çıkmaları 4.5-6 dakika arası sürmekte, uzaya çıktıktan sonra 18 saatlik bir uçuş gerçekleşecek ve Uluslararası Uzay İstasyonu’na yanaşacaklar. Sonra Uluslararası Uzay İstasyonu’na geçecekler ve onları orada astronotlar karşılayacak. Uluslararası Uzay İstasyonunda ne kadar kalacaklarına NASA tarafından karar verilecek, en son yapılan açıklamaya göre astronotların bir ay ile üç ay arasında orada kalmaları planlanmaktadır.

Photo by Pixabay on Pexels.com

Şimdi Crew Dragon Demo-2 ile yeni bir devir başlıyor. Elon Musk’ın bir sonraki hedefi ise Ay’a ve Mars’a gidebilmemiz. Örneğin insanlar belirli bir ücret karşılığı ile Ay’ın etrafında tur atıp dönebilecek. Bu, bir nevi uzay taksiciliği döneminin bir başlangıcı olabilir.

KAYNAKLAR

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s